Dijk, Stad, Wad

Samen investeren in de toekomst

Harlingen: Dijk, Stad, Wad is alleen mogelijk met een goede samenwerking tussen verschillende organisaties. Het is namelijk een grote opgave om de kustzone te beschermen en tegelijkertijd ruimte te bieden aan ontwikkeling. Er spelen verschillende opgaven die impact hebben op de toekomst van Harlingen, zoals klimaatverandering, verzilting, waterveiligheid, natuur en bereikbaarheid over weg en water. Deze opgaven en keuzes zijn vastgelegd in het Integraal Ruimtelijk Ontwikkelingsperspectief (IRO) Kustzone Harlingen. Dit document vormt het gezamenlijke startpunt voor de projecten die de komende jaren worden uitgewerkt. 

Door gezamenlijke inspanningen wordt niet alleen de infrastructuur verbeterd, maar ook de economische en toeristische potentie van de stad versterkt. Voor de uitvoering van projecten wordt onder meer subsidie aangevraagd via het Investeringskader Waddengebied/Waddenfonds.

Waterveiligheid en infrastructuur

Als havenstad is goed waterbeheer belangrijk. Het water brengt veel voordelen, maar ook risico’s met zich mee. Daarom werken we aan dijkversterking, verbetering van de nautische veiligheid en oplossingen voor verzilting.
De voorgenomen aanpassing van de Noorderhavendam en de mogelijke versterking van de havendammen zijn hierin belangrijke stappen. Dit project maakt onderdeel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP).

Projecten en ontwikkelingen

Om Harlingen klaar te maken voor de toekomst, zijn in het IRO Kustzone Harlingen verschillende projecten en onderzoeken benoemd.

Dijkversterking en Noorderhavendam

Onderdeel van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP). In het IRO is opgenomen dat wordt onderzocht of een deel van de Noorderhavendam kan worden verlegd en de havenmond kan worden aangepast om de nautische veiligheid te verbeteren. Daarnaast wordt bekeken of dit gecombineerd kan worden met versterking van de havendammen. Deze versterking is nodig om Harlingen ook in de toekomst te beschermen tegen hoog water. Hierbij wordt rekening gehouden met natuur en ecologie in het Waddengebied.
 

Tsjerk Hiddessluizen: vismigratie en verzilting

De Tsjerk Hiddessluizen vormen een knelpunt voor vissen die leven in zowel zoet als zout water, zoals de paling. Ook stroomt via de sluizen te veel zout water het Van Harinxmakanaal in. In het IRO is opgenomen dat wordt onderzocht hoe deze problemen kunnen worden aangepakt, zodat zowel natuur als waterkwaliteit verbeteren.
 

Versterken kwaliteitsbeleving eilandtoerist

De herinrichting van de Waddenpromenade, betere transferroutes en de modernisering van parkeerterreinen moeten zorgen voor een aantrekkelijker havengebied. Doel is een groenere, gastvrije en efficiënte infrastructuur voor toeristen en bewoners. Bekijk voor meer informatie herinrichting Waddenpromenade

Westerzeedijkproject

Ontwikkeling van een recreatief gebied met verbindingen tussen stad en Wad. Dit omvat onder meer een stadspark, verblijfsrecreatie en verbeterde wandelroutes. De planning loopt deels gelijk met de dijkversterking.

Zuiderpier en havenontwikkeling

In het IRO wordt onderzocht of de Zuiderpier kan worden verlengd. Daarmee kan de Willemshaven worden vergroot. Dit kan een alternatief bieden voor activiteiten in de binnenhavens. Ook wordt gekeken naar een betere inrichting en bereikbaarheid van de Zuiderpier, met aandacht voor recreatie en verblijf. Mogelijk kan dit worden gecombineerd met versterking van (een deel van) de pier.
 

Onthaal, recreatie en natuur

Het verbeteren van parkeervoorzieningen en de ontvangst van bezoekers maakt onderdeel uit van het Onthaalplan Harlingen. Dit draagt bij aan een aantrekkelijke en goed bereikbare stad voor inwoners en toeristen. Daarnaast zijn in het IRO verschillende kansen opgenomen om de biodiversiteit in de kustzone te versterken. Bijvoorbeeld in combinatie met dijkverbetering en andere ruimtelijke ingrepen.
 

Toepassing van waddenslib

Jaarlijks wordt slib gebaggerd uit de haven van Harlingen. In het IRO is opgenomen dat wordt onderzocht of dit slib kan worden gebruikt om landbouwgrond te verbeteren en beter bestand te maken tegen klimaatverandering. De resultaten van dit onderzoek worden in 2026 verwacht.